تکرار کلمات: مرحله‌ای از رشد یا نشانه‌ای از مسئله‌ای دیگر؟
تصور کنید پدر یا مادری از کودک نوپای خود می‌پرسد: «بیسکویت می‌خوای؟» و کودک به‌جای پاسخ‌دادن، همان سؤال را تکرار می‌کند: «بیسکویت می‌خوای؟» این رفتار …
تصور کنید پدر یا مادری از کودک نوپای خود می‌پرسد: «بیسکویت می‌خوای؟» و کودک به‌جای پاسخ‌دادن، همان سؤال را تکرار می‌کند: «بیسکویت می‌خوای؟» این رفتار به‌ظاهر ساده، نشان‌دهنده نقش پیچیده تکرار کلمات و عبارات در فرایند رشد زبان است. به گفته استولزنو (۲۰۲۶)، تکرار گفتار دیگران که در روان‌شناسی و گفتاردرمانی با عنوان «پژواک‌گویی» (Echolalia) شناخته می‌شود، در سال‌های نخست کودکی پدیده‌ای رایج است و می‌تواند به یادگیری تلفظ صحیح کلمات و شناخت الگوهای جمله‌سازی کمک کند. بااین‌حال، زمانی که پژواک‌گویی به شکلی مداوم یا غیرمعمول ادامه پیدا می‌کند، ممکن است با برخی شرایط رشدی و عصبی، از جمله اختلال طیف اوتیسم (ASD)، ارتباط داشته باشد. در چنین شرایطی، تکرار کلمات لزوماً رفتاری بی‌هدف نیست؛ بلکه می‌تواند راهی برای برقراری ارتباط، بیان نیازها یا آرام‌سازی خود باشد. کامین و همکاران (۲۰۲۶) نیز نشان می‌دهند که پژواک‌گویی در بزرگسالان دارای اوتیسم می‌تواند نوعی رفتار تحریک حسی تکرارشونده (Stimming) باشد؛ رفتاری که به فرد کمک می‌کند احساس آرامش، امنیت و پیش‌بینی‌پذیری بیشتری را تجربه کند. جالب اینکه در برخی روایت‌های تاریخی، به الگوهایی از گفتار تکراری و پژواک‌گونه در شخصیت‌های شناخته‌شده‌ای مانند ساموئل جانسون (رابرتس، ۲۰۱۶) و آلبرت اینشتین (آندریاسن، ۲۰۰۸) نیز اشاره شده است. البته این مشاهدات به دورانی تعلق دارند که چارچوب‌های تشخیصی امروزی هنوز شکل نگرفته بودند و نمی‌توان بر اساس آن‌ها درباره وضعیت بالینی این افراد قضاوت قطعی کرد. این نمونه‌ها نشان می‌دهند که تکرار کلمات و عبارات، بسته به ویژگی‌های فرد و شرایطی که در آن رخ می‌دهد، می‌تواند کارکردهای متفاوتی داشته باشد؛ از یادگیری زبان و برقراری ارتباط گرفته تا تنظیم هیجان‌ها و ایجاد احساس آرامش.
تصور کنید پدر یا مادری از کودک نوپای خود می‌پرسد: «بیسکویت می‌خوای؟» و کودک به‌جای پاسخ‌دادن، همان سؤال را تکرار می‌کند: «بیسکویت می‌خوای؟» این رفتار به‌ظاهر ساده، نشان‌دهنده نقش پیچیده تکرار کلمات و عبارات در فرایند رشد زبان است. به گفته استولزنو (۲۰۲۶)، تکرار گفتار دیگران که در روان‌شناسی و گفتاردرمانی با عنوان «پژواک‌گویی» (Echolalia) شناخته می‌شود، در سال‌های نخست کودکی پدیده‌ای رایج است و می‌تواند به یادگیری تلفظ صحیح کلمات و شناخت الگوهای جمله‌سازی کمک کند. بااین‌حال، زمانی که پژواک‌گویی به شکلی مداوم یا غیرمعمول ادامه پیدا می‌کند، ممکن است با برخی شرایط رشدی و عصبی، از جمله اختلال طیف اوتیسم (ASD)، ارتباط داشته باشد. در چنین شرایطی، تکرار کلمات لزوماً رفتاری بی‌هدف نیست؛ بلکه می‌تواند راهی برای برقراری ارتباط، بیان نیازها یا آرام‌سازی خود باشد. کامین و همکاران (۲۰۲۶) نیز نشان می‌دهند که پژواک‌گویی در بزرگسالان دارای اوتیسم می‌تواند نوعی رفتار تحریک حسی تکرارشونده (Stimming) باشد؛ رفتاری که به فرد کمک می‌کند احساس آرامش، امنیت و پیش‌بینی‌پذیری بیشتری را تجربه کند. جالب اینکه در برخی روایت‌های تاریخی، به الگوهایی از گفتار تکراری و پژواک‌گونه در شخصیت‌های شناخته‌شده‌ای مانند ساموئل جانسون (رابرتس، ۲۰۱۶) و آلبرت اینشتین (آندریاسن، ۲۰۰۸) نیز اشاره شده است. البته این مشاهدات به دورانی تعلق دارند که چارچوب‌های تشخیصی امروزی هنوز شکل نگرفته بودند و نمی‌توان بر اساس آن‌ها درباره وضعیت بالینی این افراد قضاوت قطعی کرد. این نمونه‌ها نشان می‌دهند که تکرار کلمات و عبارات، بسته به ویژگی‌های فرد و شرایطی که در آن رخ می‌دهد، می‌تواند کارکردهای متفاوتی داشته باشد؛ از یادگیری زبان و برقراری ارتباط گرفته تا تنظیم هیجان‌ها و ایجاد احساس آرامش.
نکته کلیدی
نکته کلیدی
تکرار کلمات در کودکان همیشه نشانه وجود اختلال نیست و می‌تواند بخشی طبیعی از فرایند یادگیری زبان باشد. حتی در افراد دارای اوتیسم نیز پژواک‌گویی ممکن است ابزاری معنادار برای ارتباط یا تنظیم هیجان‌ها باشد. بنابراین، برای درک این رفتار باید به سن فرد، شرایط بروز، تداوم و کارکرد آن توجه کرد، نه اینکه صرفاً بر اساس تکرار گفتار درباره وجود یک اختلال قضاوت کرد.
تکرار کلمات در کودکان همیشه نشانه وجود اختلال نیست و می‌تواند بخشی طبیعی از فرایند یادگیری زبان باشد. حتی در افراد دارای اوتیسم نیز پژواک‌گویی ممکن است ابزاری معنادار برای ارتباط یا تنظیم هیجان‌ها باشد. بنابراین، برای درک این رفتار باید به سن فرد، شرایط بروز، تداوم و کارکرد آن توجه کرد، نه اینکه صرفاً بر اساس تکرار گفتار درباره وجود یک اختلال قضاوت کرد.
🔗 منبع: Psychology Today: The Latest
🔗 منبع: Psychology Today: The Latest
اگر این موضوع دغدغهٔ شما هم هست، گفت‌وگو با یک درمانگر می‌تواند کمک کند.