چرا نمی‌توانم چشم از این ماجرا بردارم؟ مادری که ظاهراً حالش خوب بود

در ژانویه ۲۰۲۳، سه کودک خردسال در شهر داکسبری ایالت ماساچوست جان خود را از دست دادند و مادرشان، لیندزی کلنسی، که پیش‌تر پرستار بخش زایمان بود، به قتل …

در ژانویه ۲۰۲۳، سه کودک خردسال در شهر داکسبری ایالت ماساچوست جان خود را از دست دادند و مادرشان، لیندزی کلنسی، که پیش‌تر پرستار بخش زایمان بود، به قتل آن‌ها متهم شد. وکلای مدافع او استدلال کردند که به دلیل ابتلا به روان‌پریشی پس از زایمان (Postpartum Psychosis) و تأثیر داروها، نمی‌توان او را از نظر کیفری مسئول دانست. روان‌پریشی پس از زایمان، اختلالی روان‌پزشکی و نادر اما بسیار جدی است که می‌تواند با هذیان، توهم و اختلال در تشخیص واقعیت همراه باشد. در پرونده دیگری، روز ۱۲ اکتبر، پلیس به اتاقی در اقامتگاه تفریحی Great Wolf Lodge در منطقه پوکونوس فراخوانده شد. مأموران در آنجا با پیکر بی‌جان پسربچه‌ای سه‌ساله و پدرش، چارلز هریسون، روبه‌رو شدند. مادر کودک، متالیکا هریسون ۲۷ساله، شخصاً با شماره اضطراری ۹۱۱ تماس گرفته بود و سپس به دو فقره قتل متهم شد. بر اساس اسناد دادگاه، او به نیروهای امدادی گفته بود که هر روز سخت تلاش کرده تا بهترین مادر و همسری باشد که می‌تواند. واکنش‌های عمومی به این دو پرونده به‌سرعت به دو دیدگاه متضاد تقسیم شد: گروهی لیندزی کلنسی را فردی هیولاوار می‌دانستند، درحالی‌که گروهی دیگر معتقد بودند نظام مراقبتی و حمایتی در قبال او شکست خورده است. برای درک این واکنش‌ها می‌توان به مفهوم روان‌شناختی «باور به جهان عادلانه» (Just-World Belief) اشاره کرد؛ مفهومی که ملوین لرنر، روان‌شناس، آن را مطرح کرده است. بر اساس این باور، انسان‌ها تمایل دارند جهان را مکانی منظم و عادلانه تصور کنند که در آن هرکس آنچه را سزاوارش است دریافت می‌کند. هنگامی که رویدادی هولناک این تصور را تهدید می‌کند، ممکن است به دنبال توضیحی بگردیم که به ما اطمینان دهد چنین خطری از زندگی خودمان دور است. در ماجرای اقامتگاه Great Wolf Lodge نیز تنها چند ساعت پس از انتشار خبر، افکار عمومی به دو گروه تقسیم شد؛ درحالی‌که در آن زمان، اطلاعات واقعی بسیار اندکی برای پشتیبانی از قضاوت‌های هر دو طرف وجود داشت. این ماجراها همچنین توجه را به واقعیتی مهم جلب می‌کنند: افرادی که ظاهراً همه مسئولیت‌های زندگی را به‌خوبی مدیریت می‌کنند، گاهی آخرین کسانی هستند که درخواست کمک می‌کنند و آخرین کسانی که دیگران به فکر کمک‌کردن به آن‌ها می‌افتند.

در ژانویه ۲۰۲۳، سه کودک خردسال در شهر داکسبری ایالت ماساچوست جان خود را از دست دادند و مادرشان، لیندزی کلنسی، که پیش‌تر پرستار بخش زایمان بود، به قتل آن‌ها متهم شد. وکلای مدافع او استدلال کردند که به دلیل ابتلا به روان‌پریشی پس از زایمان (Postpartum Psychosis) و تأثیر داروها، نمی‌توان او را از نظر کیفری مسئول دانست. روان‌پریشی پس از زایمان، اختلالی روان‌پزشکی و نادر اما بسیار جدی است که می‌تواند با هذیان، توهم و اختلال در تشخیص واقعیت همراه باشد. در پرونده دیگری، روز ۱۲ اکتبر، پلیس به اتاقی در اقامتگاه تفریحی Great Wolf Lodge در منطقه پوکونوس فراخوانده شد. مأموران در آنجا با پیکر بی‌جان پسربچه‌ای سه‌ساله و پدرش، چارلز هریسون، روبه‌رو شدند. مادر کودک، متالیکا هریسون ۲۷ساله، شخصاً با شماره اضطراری ۹۱۱ تماس گرفته بود و سپس به دو فقره قتل متهم شد. بر اساس اسناد دادگاه، او به نیروهای امدادی گفته بود که هر روز سخت تلاش کرده تا بهترین مادر و همسری باشد که می‌تواند. واکنش‌های عمومی به این دو پرونده به‌سرعت به دو دیدگاه متضاد تقسیم شد: گروهی لیندزی کلنسی را فردی هیولاوار می‌دانستند، درحالی‌که گروهی دیگر معتقد بودند نظام مراقبتی و حمایتی در قبال او شکست خورده است. برای درک این واکنش‌ها می‌توان به مفهوم روان‌شناختی «باور به جهان عادلانه» (Just-World Belief) اشاره کرد؛ مفهومی که ملوین لرنر، روان‌شناس، آن را مطرح کرده است. بر اساس این باور، انسان‌ها تمایل دارند جهان را مکانی منظم و عادلانه تصور کنند که در آن هرکس آنچه را سزاوارش است دریافت می‌کند. هنگامی که رویدادی هولناک این تصور را تهدید می‌کند، ممکن است به دنبال توضیحی بگردیم که به ما اطمینان دهد چنین خطری از زندگی خودمان دور است. در ماجرای اقامتگاه Great Wolf Lodge نیز تنها چند ساعت پس از انتشار خبر، افکار عمومی به دو گروه تقسیم شد؛ درحالی‌که در آن زمان، اطلاعات واقعی بسیار اندکی برای پشتیبانی از قضاوت‌های هر دو طرف وجود داشت. این ماجراها همچنین توجه را به واقعیتی مهم جلب می‌کنند: افرادی که ظاهراً همه مسئولیت‌های زندگی را به‌خوبی مدیریت می‌کنند، گاهی آخرین کسانی هستند که درخواست کمک می‌کنند و آخرین کسانی که دیگران به فکر کمک‌کردن به آن‌ها می‌افتند.

نکته کلیدی

نکته کلیدی

مواجهه با رویدادهای تکان‌دهنده می‌تواند باور ما به جهانی امن، منظم و قابل‌پیش‌بینی را به چالش بکشد. در چنین شرایطی، ممکن است برای کاهش احساس ناامنی، به قضاوت‌های سریع و توضیح‌های ساده روی بیاوریم. مفهوم «باور به جهان عادلانه» نشان می‌دهد چرا گاهی پیش از روشن‌شدن واقعیت‌ها، افراد را به‌سرعت محکوم می‌کنیم یا مسئولیت را به عوامل بیرونی نسبت می‌دهیم.

مواجهه با رویدادهای تکان‌دهنده می‌تواند باور ما به جهانی امن، منظم و قابل‌پیش‌بینی را به چالش بکشد. در چنین شرایطی، ممکن است برای کاهش احساس ناامنی، به قضاوت‌های سریع و توضیح‌های ساده روی بیاوریم. مفهوم «باور به جهان عادلانه» نشان می‌دهد چرا گاهی پیش از روشن‌شدن واقعیت‌ها، افراد را به‌سرعت محکوم می‌کنیم یا مسئولیت را به عوامل بیرونی نسبت می‌دهیم.