دانشمندان سرنخ شگفت‌انگیزی درباره مقاومت برخی مغزها در برابر آلزایمر کشف کردند
پژوهشگران مؤسسه علوم اعصاب هلند (Netherlands Institute for Neuroscience) سرنخ تازه‌ای یافته‌اند که ممکن است توضیح دهد چرا برخی افراد، با وجود تغییرات مغزی مرتبط با بیماری آلزایمر، علائم آشکار آن را تجربه نمی‌کنند. در این مطالعه، دانشمندان نورون‌های نابالغ (Immature Neurons) را در مغز افراد بررسی کردند؛ سلول‌های عصبی که هنوز به ویژگی‌های کامل نورون‌های بالغ دست نیافته‌اند. اوگنیا سالتا (Evgenia Salta)، نویسنده ارشد پژوهش، توضیح می‌دهد که حدود ۳۰ درصد از سالمندانی که تغییرات مغزی مرتبط با آلزایمر را دارند، ممکن است هرگز علائم بالینی این بیماری را نشان ندهند. این پدیده با مفهوم تاب‌آوری شناختی (Cognitive Resilience) ارتباط دارد؛ یعنی توانایی حفظ عملکرد شناختی با وجود آسیب‌ها یا تغییرات بیماری‌زای مغز. پژوهشگران دریافتند که نورون‌های نابالغ در هر سه گروه مورد بررسی، از جمله در مغز سالمندان، وجود دارند. بنابراین، صرف حضور این سلول‌ها به‌تنهایی نمی‌تواند مقاومت در برابر علائم آلزایمر را توضیح دهد. اما تفاوت مهمی در افراد مقاوم مشاهده شد: سلول‌های عصبی این افراد نشانه‌هایی از فعال‌شدن فرایندهای زیستی مرتبط با بقا و محافظت در برابر آسیب را نشان می‌دادند. به گفته سالتا، در افراد دارای تاب‌آوری، این سلول‌ها ظاهراً برنامه‌های زیستی خاصی را فعال می‌کنند که به آن‌ها کمک می‌کند زنده بمانند و با آسیب‌های مغزی مقابله کنند. این یافته نشان می‌دهد که مقاومت در برابر آلزایمر ممکن است تنها به میزان آسیب مغزی وابسته نباشد، بلکه توانایی سلول‌های عصبی برای سازگاری و فعال‌کردن سازوکارهای محافظتی نیز اهمیت داشته باشد. بااین‌حال، هنوز مشخص نیست که این فعالیت‌های سلولی مستقیماً باعث مقاومت در برابر علائم آلزایمر می‌شوند یا صرفاً با آن ارتباط دارند.
نکته کلیدی
برخی افراد با وجود تغییرات مغزی مرتبط با آلزایمر، عملکرد شناختی خود را حفظ می‌کنند. پژوهش جدید نشان می‌دهد که فعال‌شدن سازوکارهای محافظتی در نورون‌های نابالغ ممکن است یکی از عوامل این تاب‌آوری باشد؛ کشفی که می‌تواند به شناسایی مسیرهای تازه برای پیشگیری یا درمان آلزایمر کمک کند.
اگر این موضوع دغدغهٔ شما هم هست، گفت‌وگو با یک درمانگر می‌تواند کمک کند.