بسیاری از مادران پس از زایمان با نشانه‌های آسیب روانی مواجه می‌شوند، حتی اگر معیارهای اختلال استرس پس از سانحه را نداشته باشند
یک پیمایش تازه با مشارکت بیش از ۱۱ هزار مادر در ۳۱ کشور نشان می‌دهد نزدیک به یک‌چهارم زنان، تجربه زایمان خود را از نظر روان‌شناختی آسیب‌زا ارزیابی می‌کنند؛ درحالی‌که حدود ۷ درصد به اختلال استرس پس از سانحه مرتبط با زایمان (Childbirth-related PTSD) مبتلا می‌شوند. این پژوهش که در نشریه The British Journal of Psychiatry منتشر شده، تفاوت قابل‌توجه میزان آسیب روانی ناشی از زایمان را در کشورهای مختلف نشان می‌دهد. سوزان ایرز، نویسنده اصلی پژوهش، و ربکا وب از دانشگاه سیتی سنت جورج لندن، برآورد می‌کنند که حدود ۲۰ تا ۴۰ درصد زنان زایمان را تجربه‌ای از نظر روانی آسیب‌زا می‌دانند و تقریباً ۳ تا ۴ درصد در پی آن دچار PTSD مرتبط با زایمان می‌شوند. این تفاوت میان برآوردهای کلی و نتایج پیمایش، اهمیت روش نمونه‌گیری و تعریف‌های به‌کاررفته در مطالعات مختلف را نشان می‌دهد. در این پژوهش، زایمان آسیب‌زا تجربه‌ای تعریف شده است که در آن مادر احساس کند جان یا سلامت جدی خودش یا نوزادش در معرض خطر قرار داشته است. برای تشخیص PTSD مرتبط با زایمان نیز وجود نشانه‌هایی در دست‌کم چهار حوزه بررسی شده است: خاطرات مزاحم و ناخواسته، اجتناب از یادآورهای رویداد، تغییرات منفی در خلق و افکار، و برانگیختگی بیش‌ازحد. این نشانه‌ها باید دست‌کم یک ماه ادامه داشته باشند. نکته مهم این است که بسیاری از زنان ممکن است نشانه‌های آزاردهنده‌ای پس از زایمان تجربه کنند، بی‌آنکه شدت یا تعداد نشانه‌هایشان به آستانه تشخیصی PTSD برسد. بنابراین، نداشتن تشخیص رسمی لزوماً به معنای نبود رنج روانی یا نیاز نداشتن به حمایت نیست. متن منبع همچنین به ارتباط PTSD مرتبط با زایمان و افسردگی پس از زایمان اشاره می‌کند، اما توضیحات آن در همین بخش ناتمام است.
نکته کلیدی
تجربه زایمان می‌تواند برای شمار قابل‌توجهی از زنان از نظر روان‌شناختی آسیب‌زا باشد؛ حتی اگر به تشخیص رسمی PTSD منجر نشود. توجه به نشانه‌های پایدار پریشانی و فراهم کردن حمایت روان‌شناختی پس از زایمان اهمیت دارد.
اگر این موضوع دغدغهٔ شما هم هست، گفت‌وگو با یک درمانگر می‌تواند کمک کند.