چرا افراد دارای صفات روان‌آزارانه از ترس لذت می‌برند؟ پژوهشی جدید سرنخی ارائه می‌دهد

پژوهشی جدید که در نشریه علمی Psychological Reports منتشر شده است، نشان می‌دهد افرادی که صفات روان‌آزارانه بیشتری دارند، صحنه‌های ترسناک را کمتر آزاردهنده و بیشتر هیجان‌انگیز تجربه می‌کنند. این مطالعه به سرپرستی آنجلا بوک (Angela Book) از دانشگاه براک کانادا انجام شد و ارتباط میان ویژگی‌های شخصیتی و واکنش‌های هیجانی افراد به محرک‌های ترس‌آور را بررسی کرد. صفات روان‌آزارانه (Psychopathic Traits) به مجموعه‌ای از ویژگی‌های شخصیتی مانند همدلی کمتر، هیجان‌خواهی و کاهش حساسیت به برخی پیامدهای منفی اشاره دارند. برخورداری از این صفات لزوماً به معنای داشتن یک اختلال روانی نیست. در این پژوهش، شرکت‌کنندگان ویدئوهایی را تماشا کردند که برای برانگیختن هیجان یا ترس طراحی شده بودند و سپس احساسات خود را ارزیابی کردند. نتایج نشان داد افرادی که نمرات بالاتری در سنجش صفات روان‌آزارانه داشتند، هنگام تماشای ویدئویی از یک بازی ترسناک، هیجان‌های منفی کمتر و هیجان‌های مثبت بیشتری گزارش کردند. پژوهشگران همچنین دریافتند که باور به آسیب‌ناپذیری (Invincibility Beliefs) با واکنش ترس کمتر ارتباط دارد؛ رابطه‌ای که به‌ویژه در گروه بزرگسالان شرکت‌کننده به‌صورت آنلاین مشاهده شد. این یافته احتمال می‌دهد که برخی افراد دارای صفات روان‌آزارانه، به دلیل باور به آسیب‌ناپذیری خود، موقعیت‌های تهدیدآمیز را به‌جای خطرناک و اضطراب‌آور، لذت‌بخش و هیجان‌انگیز تفسیر کنند. پژوهشگران نقش استعداد تجربه ملال (Boredom Proneness)، یعنی گرایش فرد به احساس مکرر بی‌حوصلگی، را نیز بررسی کردند؛ اما ارتباط معناداری میان این ویژگی و لذت‌بردن از ترس پیدا نکردند.

نکته کلیدی

افراد دارای صفات روان‌آزارانه بیشتر ممکن است محرک‌های ترسناک را با هیجان مثبت و ناراحتی کمتر تجربه کنند. باور به آسیب‌ناپذیری می‌تواند یکی از عوامل توضیح‌دهنده این تفاوت باشد؛ هرچند نتایج پژوهش ارتباط آماری را نشان می‌دهند و رابطه علت و معلولی را اثبات نمی‌کنند.