نامی برای احساس فروپاشی ارزش‌ها: سوگ مدنی
در پی اعتراضات مقابل ساختمان کنگره ملی در بوئنوس‌آیرس علیه سیاست‌های دولت خاویر میلی، ربکا لواندوفسکی، پژوهشگر حوزه میکروبیوم و سلامت عمومی، به گسترش احساسی اشاره می‌کند که آن را «سوگ مدنی» (Civic Grief) می‌نامد؛ نوعی اندوه و سرخوردگی ناشی از ازدست‌رفتن اعتماد به نهادهای اجتماعی و هم‌وطنان. نظرسنجی‌ها از کاهش اعتماد به نهادهای جهانی حکایت دارند. بر اساس داده‌های مورد اشاره در مقاله، در ۵۴ کشور وضعیت حقوق سیاسی و آزادی‌های مدنی رو به وخامت گذاشته، درحالی‌که تنها ۳۵ کشور بهبود را تجربه کرده‌اند. این وضعیت در شکل‌هایی مانند کودتاهای نظامی، حمله به دادگاه‌ها و روزنامه‌نگاران و حتی دشوارشدن گفت‌وگوهای خانوادگی درباره مسائل عمومی، به دلیل افزایش تنش و خصومت، نمود پیدا می‌کند. لواندوفسکی معتقد است به‌رسمیت‌شناختن سوگ مدنی نخستین گام برای یافتن زمینه‌های مشترک و بازسازی اعتماد اجتماعی است. او برای توضیح این تجربه، الگویی چهارمرحله‌ای را مطرح می‌کند که از نظر ساختار به مراحل سوگ شباهت دارد: 1. انکار (Denial): فرد با وجود شواهد موجود، همچنان به نهادها و ساختارهای پیشین اعتماد دارد و نمی‌پذیرد که تغییری جدی رخ داده است. 2. خشم (Anger): سرخوردگی و ناکامی به شکل اعتراض و ابراز خشم، از جمله در شبکه‌های اجتماعی، بروز می‌کند. 3. چانه‌زنی (Bargaining): فرد امیدوار است شرایط به وضعیت عادی گذشته بازگردد و راهی برای احیای نظم پیشین پیدا شود. 4. افسردگی (Depression): احساس ناامیدی ممکن است به کناره‌گیری از زندگی عمومی و کاهش مشارکت اجتماعی منجر شود. به باور نویسنده، پذیرش این مراحل می‌تواند به شهروندان کمک کند مسئولیت خود را در حفظ ارزش‌های دموکراتیک بهتر بشناسند. او بر اهمیت مشارکت فعال در جوامع محلی تأکید می‌کند؛ زیرا حفظ این ارزش‌ها تنها به عملکرد نهادهای رسمی وابسته نیست و به حضور و کنشگری شهروندان نیز نیاز دارد.
نکته کلیدی
سوگ مدنی به اندوه و سرخوردگی جمعی ناشی از تضعیف اعتماد به نهادها و روابط اجتماعی اشاره دارد. شناخت این تجربه و عبور آگاهانه از آن می‌تواند زمینه بازگشت شهروندان به مشارکت اجتماعی و تقویت ارزش‌های دموکراتیک را فراهم کند.
🔗 منبع: Psyche | Know Your Self
اگر این موضوع دغدغهٔ شما هم هست، گفت‌وگو با یک درمانگر می‌تواند کمک کند.