دانشمندان حس لامسه پنهان سیستم ایمنی را کشف کردند

پژوهشگران دانشگاه مک‌گیل (McGill) کشف کرده‌اند که سلول‌های ایمنی می‌توانند میزان سفتی بافت‌های اطراف خود را تشخیص دهند؛ قابلیتی که بر تبدیل آن‌ها به سلول‌های حافظه ایمنی بادوام تأثیر می‌گذارد. این یافته نشان می‌دهد که سیستم ایمنی علاوه بر دریافت پیام‌های شیمیایی، به ویژگی‌های فیزیکی محیط اطراف خود نیز واکنش نشان می‌دهد. جودیت مندل (Judith Mandl)، نویسنده اصلی پژوهش، معتقد است این کشف، فرضیات پیشین درباره چگونگی هدایت سلول‌های T توسط پیام‌های شیمیایی را به چالش می‌کشد. در این مطالعه که با همکاری پژوهشگرانی از چندین مؤسسه علمی انجام شد، سلول‌های ایمنی در ژل‌های کلاژنی با درجات متفاوتی از سفتی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که این سلول‌ها با تغییر میزان سفتی محیط، به‌طور فزاینده‌ای ویژگی‌های مرتبط با «سلول‌های T حافظه مقیم بافت» (Tissue-Resident Memory T Cells) را به دست می‌آورند. سلول‌های T حافظه مقیم بافت، گروهی از سلول‌های ایمنی هستند که پس از مواجهه با عوامل بیماری‌زا، برای مدت طولانی در بافت‌های مشخص باقی می‌مانند و در صورت مواجهه مجدد با تهدید، به ایجاد پاسخ ایمنی سریع‌تر کمک می‌کنند. این یافته‌ها نشان می‌دهند که محیط فیزیکی بافت‌ها، علاوه بر پیام‌های شیمیایی، نقش مهمی در شکل‌گیری رفتار و ویژگی‌های سلول‌های محافظ سیستم ایمنی دارد. مندل همچنین به کاربردهای بالقوه این کشف در درمان بیماری‌ها اشاره می‌کند. شناخت بهتر نحوه واکنش سلول‌های ایمنی به ویژگی‌های مکانیکی بافت‌ها می‌تواند به توسعه روش‌های درمانی جدید برای بیماری‌های خودایمنی و سرطان کمک کند؛ از جمله راهکارهایی برای بهبود نفوذ سلول‌های ایمنی به درون تومورها. البته این کاربردها هنوز در حد چشم‌اندازهای پژوهشی هستند و به بررسی‌های بیشتری نیاز دارند.

نکته کلیدی

سیستم ایمنی نوعی حس مکانیکی دارد که به سلول‌های آن امکان می‌دهد سفتی بافت‌های اطراف را تشخیص دهند. این ویژگی می‌تواند بر شکل‌گیری حافظه ایمنی تأثیر بگذارد و در آینده مسیرهای تازه‌ای برای بهبود درمان سرطان و بیماری‌های خودایمنی فراهم کند.